{"id":13880,"date":"2023-04-19T22:39:07","date_gmt":"2023-04-19T20:39:07","guid":{"rendered":"https:\/\/ipoznan.net\/?p=13880"},"modified":"2023-04-19T22:39:17","modified_gmt":"2023-04-19T20:39:17","slug":"poznanskie-uczone-z-przeszlosci-oraz-ich-wklad-w-nauke","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/eternal-poznanskie-uczone-z-przeszlosci-oraz-ich-wklad-w-nauke","title":{"rendered":"Pozna\u0144skie uczone z przesz\u0142o\u015bci oraz ich wk\u0142ad w nauk\u0119"},"content":{"rendered":"\n

W wojew\u00f3dztwie Wielkopolskim zawsze mieszka\u0142o wielu inteligentnych ludzi, kt\u00f3rych osi\u0105gni\u0119cia wesz\u0142y na poziom \u015bwiatowy i sta\u0142y si\u0119 znane ca\u0142emu \u015bwiatu, pisze ipoznan.net<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Bez w\u0105tpienia z ka\u017cdym nowym rokiem coraz trudniej jest zaskoczy\u0107 ludzi, poniewa\u017c jeste\u015bmy bardzo rozpieszczani przez natur\u0119 i szybko przywykamy do nowych odkry\u0107, aktywnie wdra\u017caj\u0105c je w codzienne \u017cycie. Jeszcze kilka wiek\u00f3w temu ludzie cieszyli si\u0119 z najprostszych rzeczy, bo by\u0142 to dla nich luksus.<\/p>\n\n\n\n

Opowiemy o najs\u0142ynniejszych pozna\u0144skich naukowcach z przesz\u0142o\u015bci i ich wk\u0142adzie w nauk\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Judah Loew ben Bezalel \u2014 \u017cydowski uczony z Poznania<\/h2>\n\n\n\n

Judah Loew ben Becalel (Bezalel) urodzi\u0142 si\u0119 w Poznaniu w 1525 roku. By\u0142 \u017cydowskim my\u015blicielem i uczonym, kt\u00f3ry zg\u0142\u0119bia\u0142 filozofi\u0119 i teologi\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Od 1584 roku pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 rabina. Tytu\u0142 ten przyznawany by\u0142 po uko\u0144czeniu nauki religii \u017cydowskiej i dawa\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 cz\u0142onkostwa w s\u0105dzie religijnym, kierowania gmin\u0105, a nawet nauczania. <\/p>\n\n\n\n

Kilka lat p\u00f3\u017aniej Judah Loew ben Bezalel zosta\u0142 awansowany na stanowisko naczelnego rabina ca\u0142ej Polski. Ponadto do ko\u0144ca \u017cycia pe\u0142ni\u0142 identyczne stanowisko w Pradze. Dlatego ci\u0105gle zmienia\u0142 miejsce zamieszkania, przenosz\u0105c si\u0119 z Polski do Czech i z powrotem.<\/p>\n\n\n\n

Judah Loew ben Bezalel mia\u0142 wiele filozoficznych przekona\u0144, kt\u00f3rymi zawsze dzieli\u0142 si\u0119 z masami. <\/p>\n\n\n\n

Zmar\u0142 w 1609 roku i zosta\u0142 pochowany na cmentarzu \u017cydowskim w Pradze.<\/p>\n\n\n\n

Pozna\u0144skie kryptolodzy, kt\u00f3re wp\u0142yn\u0119\u0142y na przebieg wojny<\/h2>\n\n\n
\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

M\u0142odzi studenci matematyki i kryptologii intensywnie pracowali nad z\u0142amaniem kodu niemieckiej maszyny do kodowania wiadomo\u015bci i w ko\u0144cu im si\u0119 to uda\u0142o. Ich odkrycie wp\u0142yn\u0119\u0142o na przebieg wojny i przyczyni\u0142o si\u0119 do zwyci\u0119stwa w II wojnie \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n\n

Tymi naukowcami byli Marian Rejewski, Henryk Zygalski i Jerzy R\u00f3\u017cycki. Opowiedzmy kr\u00f3tko o ka\u017cdym z nich.<\/p>\n\n\n\n

Marian Rejewski (1905-1980) nie pochodzi\u0142 z Poznania, ale d\u0142ugo tam mieszka\u0142. Studiowa\u0142 na Uniwersytecie Pozna\u0144skim na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym. Odby\u0142 te\u017c kurs tajnej kryptologii, po kt\u00f3rym uczestniczy\u0142 w dzia\u0142aniach wywiadu wojskowego. W 1932 roku po raz pierwszy uda\u0142o mu si\u0119 rozszyfrowa\u0107 niemieck\u0105 maszyn\u0119 do pisania \u201cEnigma\u201d, kt\u00f3ra szyfrowa\u0142a wiadomo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Henryk Zygalski (1908-1978) urodzi\u0142 si\u0119 w Poznaniu i tam studiowa\u0142. Wraz z dwoma innymi naukowcami pracowa\u0142 nad rozszyfrowaniem niemieckiej maszyny kodowej. Sta\u0142o si\u0119 to w czasie, gdy m\u0142ody naukowiec by\u0142 jeszcze studentem Uniwersytetu Pozna\u0144skiego, na trzecim roku studi\u00f3w matematycznych.<\/p>\n\n\n\n

Po wojnie zamieszka\u0142 w Wielkiej Brytanii, gdzie pracowa\u0142 jako nauczyciel matematyki. Otrzyma\u0142 r\u00f3wnie\u017c tytu\u0142 doktora honoris causa Uniwersytetu Polskiego.<\/p>\n\n\n\n

Jerzy R\u00f3\u017cycki (1909-1942) urodzi\u0142 si\u0119 pod Kijowem. Przyjecha\u0142 na nauk\u0119 do Poznania na ten sam uniwersytet, gdzie studiowali jego koledzy. Razem z Henrykiem uczyli si\u0119 na tym samym wydziale, a nawet w tej samej grupie, gdy\u017c w chwili wybuchu wojny obaj byli studentami III roku. Opr\u00f3cz matematyki ch\u0142opak lubi\u0142 geografi\u0119 i czasem pisa\u0142 artyku\u0142y na ten temat.<\/p>\n\n\n\n

W 1941 roku otrzyma\u0142 skierowanie do Algierii (Afryka P\u00f3\u0142nocna) do o\u015brodka dla kryptolog\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

W 1942 roku naukowiec zgin\u0105\u0142 na francuskim statku \u201cLamoricie’re\u201d. S\u0105 dwie wersje przyczyn katastrofy: statek zderzy\u0142 si\u0119 z podwodn\u0105 ska\u0142\u0105 lub wybuch\u0142 na minie w pobli\u017cu Balear\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Karol Marcinkowski to jeden z najbardziej znanych Poznaniak\u00f3w<\/h2>\n\n\n
\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

M\u00f3wi\u0105c o pozna\u0144skich naukowcach, nie mo\u017cna nie wspomnie\u0107 o Karolu Marcinkowskim. Cho\u0107 cz\u0142owiek ten jest bardziej znany jako jeden z pierwszych lekarzy w mie\u015bcie, zas\u0142yn\u0105\u0142 r\u00f3wnie\u017c jako naukowiec, przyw\u00f3dca, organizator i niezwykle silna, z\u0142o\u017cona osobowo\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Jako naukowiec Karol pracowa\u0142 nad wydaniem czterech traktat\u00f3w zwi\u0105zanych z psychologi\u0105. By\u0142 tak\u017ce za\u0142o\u017cycielem Towarzystwa Naukowej Pomocy dla M\u0142odzie\u017cy Wielkiego Ksi\u0119stwa Pozna\u0144skiego. Stowarzyszenie to zbiera\u0142o \u015brodki na kszta\u0142cenie utalentowanej polskiej m\u0142odzie\u017cy z ubogich rodzin. Karol zaanga\u017cowa\u0142 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 towarzystwa ziemian, duchownych, lekarzy i nauczycieli.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W wojew\u00f3dztwie Wielkopolskim zawsze mieszka\u0142o wielu inteligentnych ludzi, kt\u00f3rych osi\u0105gni\u0119cia wesz\u0142y na poziom \u015bwiatowy i sta\u0142y si\u0119 znane ca\u0142emu \u015bwiatu, pisze ipoznan.net. Bez w\u0105tpienia z ka\u017cdym nowym rokiem coraz trudniej jest zaskoczy\u0107 ludzi, poniewa\u017c jeste\u015bmy bardzo rozpieszczani przez natur\u0119 i szybko przywykamy do nowych odkry\u0107, aktywnie wdra\u017caj\u0105c je w codzienne \u017cycie. Jeszcze kilka wiek\u00f3w temu […]<\/p>\n","protected":false},"author":319,"featured_media":13683,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4823],"tags":[5671,5665,5664,5411,5668,5667,5670,5666,5663,5662,5669],"motype":[4828],"moformat":[88],"moimportance":[35],"class_list":{"0":"post-13880","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-innovator","8":"tag-henryk-zygalski-i-jerzy-rozycki","9":"tag-judah-loew-ben-bezalel","10":"tag-judah-loew-ben-bezalel-zydowski-uczony-z-poznania","11":"tag-karol-marcinkowski","12":"tag-karol-marcinkowski-to-jeden-z-najbardziej-znanych-poznaniakow","13":"tag-ktore-wplynely-na-przebieg-wojny","14":"tag-marian-rejewski","15":"tag-poznanskie-kryptolodzy","16":"tag-poznanskie-uczone","17":"tag-poznanskie-uczone-z-przeszlosci-oraz-ich-wklad-w-nauke","18":"tag-studenci-matematyki-i-kryptologii","19":"motype-eternal","20":"moformat-copywriting","21":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13880","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/319"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13880"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13880\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13887,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13880\/revisions\/13887"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13683"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13880"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13880"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13880"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=13880"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=13880"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=13880"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}