{"id":14579,"date":"2023-11-22T14:33:38","date_gmt":"2023-11-22T13:33:38","guid":{"rendered":"https:\/\/ipoznan.net\/?p=14579"},"modified":"2023-11-22T16:05:39","modified_gmt":"2023-11-22T15:05:39","slug":"rola-farmaceutow-w-powstaniu-przeciwko-wladzom-niemieckim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/eternal-rola-farmaceutow-w-powstaniu-przeciwko-wladzom-niemieckim","title":{"rendered":"Rola farmaceut\u00f3w w powstaniu przeciwko w\u0142adzom niemieckim"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Powstanie z lat 1918-1919 to jeden z najwa\u017cniejszych rozdzia\u0142\u00f3w w historii Polski i okolicznych region\u00f3w. Ta heroiczna walka o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 przeciwko niemieckiemu panowaniu anga\u017cowa\u0142a r\u00f3\u017cne grupy i pojedyncze osoby oddane swojej sprawie. W\u015br\u00f3d tych bohater\u00f3w kluczow\u0105 rol\u0119, o kt\u00f3rej cz\u0119sto si\u0119 zapomina, odgrywali wielkopolscy farmaceuci. Ich oddanie swojemu zawodowi i niestrudzona praca na rzecz sukcesu powstania to historia, kt\u00f3ra zas\u0142uguje na pami\u0119\u0107, podkre\u015bla strona <a href=\"http:\/\/ipoznan.net\" data-type=\"link\" data-id=\"ipoznan.net\">ipoznan.net<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a35b07d6de2d\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a35b07d6de2d\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/eternal-rola-farmaceutow-w-powstaniu-przeciwko-wladzom-niemieckim\/#Farmaceuci_straznicy_polskiej_tozsamosci\" >Farmaceuci: stra\u017cnicy polskiej to\u017csamo\u015bci<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/eternal-rola-farmaceutow-w-powstaniu-przeciwko-wladzom-niemieckim\/#Udzial_farmaceutow_w_powstaniu\" >Udzia\u0142 farmaceut\u00f3w w powstaniu<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/eternal-rola-farmaceutow-w-powstaniu-przeciwko-wladzom-niemieckim\/#Od_punktow_sanitarnych_do_kuchni_zolnierskich\" >Od punkt\u00f3w sanitarnych do kuchni \u017co\u0142nierskich<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/eternal-rola-farmaceutow-w-powstaniu-przeciwko-wladzom-niemieckim\/#Apteki_i_wsparcie_dla_szpitali\" >Apteki i wsparcie dla szpitali<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/eternal-rola-farmaceutow-w-powstaniu-przeciwko-wladzom-niemieckim\/#Magazyn_sanitarny_i_jego_straznicy\" >Magazyn sanitarny i jego stra\u017cnicy<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/eternal-rola-farmaceutow-w-powstaniu-przeciwko-wladzom-niemieckim\/#Wklad_wydzialu_aptekarskiego\" >Wk\u0142ad wydzia\u0142u aptekarskiego<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/eternal-rola-farmaceutow-w-powstaniu-przeciwko-wladzom-niemieckim\/#Poswiecenie_dla_niepodleglosci\" >Po\u015bwi\u0119cenie dla niepodleg\u0142o\u015bci<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Farmaceuci_straznicy_polskiej_tozsamosci\"><\/span>Farmaceuci: stra\u017cnicy polskiej to\u017csamo\u015bci<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Historia Wielkopolski pokazuje ostry kontrast w kwestii w\u0142asnych aptek. Po II rozbiorze Polski w 1793 roku Prusy przej\u0119\u0142y kontrol\u0119 nad regionem, co doprowadzi\u0142o do spadku polskiej kontroli nad aptekami. W 1861 roku tylko dziewi\u0119\u0107 ze 100 aptek w Wielkopolsce nale\u017ca\u0142o do Polak\u00f3w. Z biegiem lat sytuacja zacz\u0119\u0142a si\u0119 zmienia\u0107, poniewa\u017c coraz wi\u0119cej Polak\u00f3w anga\u017cowa\u0142o si\u0119 w ten rodzaj dzia\u0142alno\u015bci. Do 1918 roku na 157 aptek w Wielkim Ksi\u0119stwie Pozna\u0144skim, 57 by\u0142o w\u0142asno\u015bci\u0105 lub by\u0142o zarz\u0105dzanych przez Polak\u00f3w. Farmaceuci ci byli nie tylko profesjonalistami, ale tak\u017ce aktywnymi uczestnikami instytucji kulturalnych i spo\u0142ecznych, do\u0142\u0105czaj\u0105c do organizacji takich jak Pozna\u0144skie Towarzystwo Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk i Zwi\u0105zek M\u0142odzie\u017cy Polskiej.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Udzial_farmaceutow_w_powstaniu\"><\/span>Udzia\u0142 farmaceut\u00f3w w powstaniu<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1600\" height=\"895\" src=\"https:\/\/cdn.ipoznan.net\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2023\/11\/17180137\/image-3.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-14580\" srcset=\"https:\/\/cdn.ipoznan.net\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2023\/11\/17180137\/image-3.png 1600w, https:\/\/cdn.ipoznan.net\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2023\/11\/17180137\/image-3-300x168.png 300w, https:\/\/cdn.ipoznan.net\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2023\/11\/17180137\/image-3-768x430.png 768w, https:\/\/cdn.ipoznan.net\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2023\/11\/17180137\/image-3-1536x859.png 1536w, https:\/\/cdn.ipoznan.net\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2023\/11\/17180137\/image-3-696x389.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1600px) 100vw, 1600px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wielu farmaceut\u00f3w wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 w wyzwalaniu Wielkopolski spod niemieckiej kontroli pod koniec 1918 roku. Gdy 27 grudnia 1918 roku wybuch\u0142o Powstanie Wielkopolskie, nie zaskoczy\u0142o ono nikogo, a zw\u0142aszcza farmaceut\u00f3w. Wzi\u0119li oni czynny udzia\u0142 w walkach, pomagaj\u0105c odbi\u0107 z r\u0105k Niemc\u00f3w g\u0142\u00f3wne instytucje wojskowe. Ich wk\u0142ad by\u0142 r\u00f3\u017cnorodny i nieoceniony.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Od_punktow_sanitarnych_do_kuchni_zolnierskich\"><\/span>Od punkt\u00f3w sanitarnych do kuchni \u017co\u0142nierskich<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Farmaceuta Witold Wichrowski odegra\u0142 kluczow\u0105 rol\u0119 w funkcjonowaniu punktu sanitarnego na Dworcu G\u0142\u00f3wnym po jego zaj\u0119ciu przez powsta\u0144c\u00f3w. Aptekarz Kazimierz Chmielewski by\u0142 odpowiedzialny za organizacj\u0119 kuchni polowych w Poznaniu i tworzenie sta\u0142ych kuchni \u017co\u0142nierskich w ca\u0142ym mie\u015bcie. Na w\u0142asny koszt utrzymywa\u0142 te\u017c ca\u0142\u0105 kuchni\u0119 \u017co\u0142niersk\u0105. Wielu farmaceut\u00f3w wst\u0105pi\u0142o do s\u0142u\u017cb sanitarnych armii powsta\u0144czej, a cz\u0119\u015b\u0107 z nich walczy\u0142a na r\u00f3\u017cnych frontach Powstania Wielkopolskiego.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Apteki_i_wsparcie_dla_szpitali\"><\/span>Apteki i wsparcie dla szpitali<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wraz ze wzrostem liczebno\u015bci Armii Krajowej priorytetem sta\u0142o si\u0119 zapotrzebowanie na szpitale i apteki. Farmaceuci byli odpowiedzialni za utrzymanie tych plac\u00f3wek. Na przyk\u0142ad W\u0142adys\u0142aw Karpi\u0144ski kierowa\u0142 aptek\u0105 w Szpitalu G\u0142\u00f3wnym, dostarczaj\u0105c \u017co\u0142nierzom leki i \u015brodki opatrunkowe. Podobnie inne szpitale wojskowe by\u0142y kierowane przez oficer\u00f3w farmaceut\u00f3w. Zapewniali oni, \u017ce szpitale te by\u0142y dobrze wyposa\u017cone, oferuj\u0105c niezb\u0119dne wsparcie medyczne dla armii powsta\u0144czej.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Magazyn_sanitarny_i_jego_straznicy\"><\/span>Magazyn sanitarny i jego stra\u017cnicy<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Magazyn sanitarny odgrywa\u0142 kluczow\u0105 rol\u0119 w zaopatrywaniu jednostek bojowych i szpitali w materia\u0142y medyczne i sanitarne. Rol\u0119 komendanta magazynu pe\u0142ni\u0142 kapitan Bronis\u0142aw Drygas, farmaceuta. Zlokalizowany przy ulicy Karola w Poznaniu magazyn by\u0142 zaopatrzony w najpotrzebniejsze leki i obs\u0142ugiwany przez do\u015bwiadczonych farmaceut\u00f3w. W sk\u0142ad zespo\u0142u wchodzi\u0142o oko\u0142o 30 farmaceut\u00f3w wojskowych, w tym osoby, kt\u00f3re s\u0142u\u017cy\u0142y w jednostkach bojowych.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Wklad_wydzialu_aptekarskiego\"><\/span>Wk\u0142ad wydzia\u0142u aptekarskiego<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wydzia\u0142 aptekarski, podlegaj\u0105cy bezpo\u015brednio inspektorowi sanitarnemu, odgrywa\u0142 istotn\u0105 rol\u0119 w koordynowaniu wysi\u0142k\u00f3w farmaceut\u00f3w podczas powstania. Major W\u0142adys\u0142aw Wo\u0142y\u0144ski, kierownik dzia\u0142u aptekarskiego, nadzorowa\u0142 magazyn sanitarny. Taki poziom organizacji zapewnia\u0142 sta\u0142e dostawy materia\u0142\u00f3w medycznych i sanitarnych dla powsta\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Poswiecenie_dla_niepodleglosci\"><\/span>Po\u015bwi\u0119cenie dla niepodleg\u0142o\u015bci<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Udzia\u0142 farmaceut\u00f3w w Powstaniu Wielkopolskim by\u0142 znacz\u0105cy i odegra\u0142 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w kszta\u0142towaniu podstaw suwerennego pa\u0144stwa. Niestety, wielu z nich za niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Polski zap\u0142aci\u0142o \u017cyciem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Powstanie z lat 1918-1919 to jeden z najwa\u017cniejszych rozdzia\u0142\u00f3w w historii Polski i okolicznych region\u00f3w. Ta heroiczna walka o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 przeciwko niemieckiemu panowaniu anga\u017cowa\u0142a r\u00f3\u017cne grupy i pojedyncze osoby oddane swojej sprawie. W\u015br\u00f3d tych bohater\u00f3w kluczow\u0105 rol\u0119, o kt\u00f3rej cz\u0119sto si\u0119 zapomina, odgrywali wielkopolscy farmaceuci. Ich oddanie swojemu zawodowi i niestrudzona praca na rzecz sukcesu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":310,"featured_media":14377,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4821],"tags":[6393,5392,6389,6394,5417,6392,6390,6388,6387,6391],"moimportance":[35],"motype":[4828],"moformat":[88],"class_list":["post-14579","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","tag-farmaceuta-witold-wichrowski","tag-historia-szpitala","tag-historia-wielkopolski","tag-magazyn-sanitarny","tag-medycyny-w-poznaniu","tag-od-punktow-sanitarnych-do-kuchni-zolnierskich","tag-powstanie-z-lat-1918-1919","tag-rola-farmaceutow-w-powstaniu","tag-rola-farmaceutow-w-powstaniu-przeciwko-wladzom-niemieckim","tag-udzial-farmaceutow-w-powstaniu","moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","motype-eternal","moformat-copywriting"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14579","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/310"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14579"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14579\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14583,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14579\/revisions\/14583"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14377"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14579"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14579"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14579"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=14579"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=14579"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=14579"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}