{"id":18192,"date":"2025-08-01T07:16:19","date_gmt":"2025-08-01T05:16:19","guid":{"rendered":"https:\/\/ipoznan.net\/?p=18192"},"modified":"2025-08-01T07:23:30","modified_gmt":"2025-08-01T05:23:30","slug":"wynalazki-polskiego-naukowca-jana-czochralskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/eternal-18192-wynalazki-polskiego-naukowca-jana-czochralskiego","title":{"rendered":"Wynalazki polskiego naukowca Jana Czochralskiego"},"content":{"rendered":"\n<p>Jan Czochralski to wybitny polski naukowiec, chemik, krystalograf i metalurg, kt\u00f3rego nazwisko jest cz\u0119sto cytowane w \u015bwiecie nauki. Co takiego wynalaz\u0142 Czochralski i jakie odkrycie przynios\u0142o mu \u015bwiatow\u0105 s\u0142aw\u0119? Portal <a href=\"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/\">ipoznan.net<\/a> przybli\u017ca jego niezwyk\u0142\u0105 histori\u0119.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a2fc94da0359\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a2fc94da0359\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/eternal-18192-wynalazki-polskiego-naukowca-jana-czochralskiego\/#Dziecinstwo_i_mlodosc\" >Dzieci\u0144stwo i m\u0142odo\u015b\u0107<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/eternal-18192-wynalazki-polskiego-naukowca-jana-czochralskiego\/#Dzialalnosc_naukowa\" >Dzia\u0142alno\u015b\u0107 naukowa<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/eternal-18192-wynalazki-polskiego-naukowca-jana-czochralskiego\/#Wielkie_wynalazki\" >Wielkie wynalazki<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/eternal-18192-wynalazki-polskiego-naukowca-jana-czochralskiego\/#Powrot_do_Polski\" >Powr\u00f3t do Polski<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/eternal-18192-wynalazki-polskiego-naukowca-jana-czochralskiego\/#Agent_wywiadu\" >Agent wywiadu<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dziecinstwo_i_mlodosc\"><\/span>Dzieci\u0144stwo i m\u0142odo\u015b\u0107<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Jan przyszed\u0142 na \u015bwiat 23 pa\u017adziernika 1885 roku w Kcyni, kt\u00f3ra w\u00f3wczas znajdowa\u0142a si\u0119 na terenie Prus. By\u0142 \u00f3smym z jedena\u015bciorga dzieci Franciszka i Marty. Rodzina Czochralskich piel\u0119gnowa\u0142a tradycje ciesielskie, jednak Jan nie przejawia\u0142 do rzemios\u0142a szczeg\u00f3lnego zainteresowania. Zdecydowanie bardziej poci\u0105ga\u0142y go chemia i praca z drewnem. Jako nastolatek, czerpi\u0105c wiedz\u0119 z podr\u0119cznik\u00f3w, przeprowadza\u0142 eksperymenty chemiczne w piwnicy rodzinnego domu. Nie wszystkie ko\u0144czy\u0142y si\u0119 sukcesem, a niekt\u00f3re prowadzi\u0142y nawet do powa\u017cnych awarii.<\/p>\n\n\n\n<p>Franciszek by\u0142 niezadowolony z wybryk\u00f3w syna i kaza\u0142 mu albo powa\u017cnie zaj\u0105\u0107 si\u0119 swoim hobby, albo z niego zrezygnowa\u0107. Jan wybra\u0142 pierwsz\u0105 opcj\u0119 i nie pomyli\u0142 si\u0119, poniewa\u017c w przysz\u0142o\u015bci dzi\u0119ki swoim dokonaniom w tej dziedzinie zdoby\u0142 \u015bwiatow\u0105 s\u0142aw\u0119 i niema\u0142\u0105 fortun\u0119. W szkole Jan zda\u0142 egzaminy i otrzyma\u0142 \u015bwiadectwo, ale wyniki nie spe\u0142ni\u0142y jego oczekiwa\u0144. Podobno po rozdaniu \u015bwiadectw podar\u0142 sw\u00f3j dokument i wyg\u0142osi\u0142 \u017carliw\u0105 mow\u0119, w kt\u00f3rej podkre\u015bli\u0142, \u017ce wystawione oceny s\u0105 niesprawiedliwe.<\/p>\n\n\n\n<p>Nast\u0119pnie Czochralski wyjecha\u0142 do Trzemeszna, do swojego brata. Tam podj\u0105\u0142 prac\u0119 w aptece, gdzie na co dzie\u0144 mia\u0142 do czynienia ze swoj\u0105 ukochan\u0105 chemi\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dzialalnosc_naukowa\"><\/span>Dzia\u0142alno\u015b\u0107 naukowa<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"800\" src=\"https:\/\/cdn.ipoznan.net\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2025\/08\/z9953741ampprof-jan-czochralski-w-gabinecie-na-politechnice-.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-18193\" srcset=\"https:\/\/cdn.ipoznan.net\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2025\/08\/z9953741ampprof-jan-czochralski-w-gabinecie-na-politechnice-.jpg 1200w, https:\/\/cdn.ipoznan.net\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2025\/08\/z9953741ampprof-jan-czochralski-w-gabinecie-na-politechnice--300x200.jpg 300w, https:\/\/cdn.ipoznan.net\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2025\/08\/z9953741ampprof-jan-czochralski-w-gabinecie-na-politechnice--768x512.jpg 768w, https:\/\/cdn.ipoznan.net\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2025\/08\/z9953741ampprof-jan-czochralski-w-gabinecie-na-politechnice--696x464.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>W 1904 roku Czochralski wyjecha\u0142 do Berlina. Pocz\u0105tkowo pracowa\u0142 w aptece, ale wkr\u00f3tce przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do laboratorium metalurgicznego koncernu AEG, gdzie zajmowa\u0142 si\u0119 okre\u015blaniem czysto\u015bci rud, metali i stop\u00f3w. W tym czasie zacz\u0105\u0142 r\u00f3wnie\u017c ucz\u0119szcza\u0107 na wyk\u0142ady z chemii na Politechnice w Charlottenburgu.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1906 roku Jan rozpocz\u0105\u0142 powa\u017cn\u0105 prac\u0119 badawcz\u0105, przyjmuj\u0105c posad\u0119 w laboratorium Kunheim &amp; Co. Rok p\u00f3\u017aniej powr\u00f3ci\u0142 do koncernu AEG, gdzie zosta\u0142 kierownikiem dzia\u0142u bada\u0144 nad stal\u0105 i \u017celazem. W 1910 roku uzyska\u0142 dyplom in\u017cyniera chemika.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1917 roku Czochralski przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Frankfurtu nad Menem, gdzie obj\u0105\u0142 stanowisko dyrektora laboratorium metalurgicznego w Metallbank und Metallurgische Gesellschaft AG. W tym czasie by\u0142 ju\u017c uznanym specjalist\u0105 w dziedzinie metalurgii. Otrzyma\u0142 zgod\u0119 na stworzenie du\u017cej, przemys\u0142owej plac\u00f3wki, co da\u0142o mu warunki, w kt\u00f3rych m\u00f3g\u0142 swobodnie rozwija\u0107 sw\u00f3j talent.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1924 roku Jan zosta\u0142 wiceprezesem, a rok p\u00f3\u017aniej prezesem Niemieckiego Towarzystwa Metalurg\u00f3w oraz honorowym cz\u0142onkiem Mi\u0119dzynarodowego Zwi\u0105zku Bada\u0144 Materia\u0142\u00f3w w Londynie. Czochralski by\u0142 ceniony na ca\u0142ym \u015bwiecie, czego dowodem jest fakt, \u017ce sam Henry Ford zaproponowa\u0142 mu stanowisko dyrektora w nowo powstaj\u0105cym zak\u0142adzie produkcji duraluminium. Naukowiec jednak odm\u00f3wi\u0142. Zamiast wyjecha\u0107 do USA i pomno\u017cy\u0107 swoj\u0105 fortun\u0119, wr\u00f3ci\u0142 do Polski.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Wielkie_wynalazki\"><\/span>Wielkie wynalazki<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1366\" height=\"768\" src=\"https:\/\/cdn.ipoznan.net\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2025\/08\/czochralski-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-18196\" srcset=\"https:\/\/cdn.ipoznan.net\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2025\/08\/czochralski-1.jpg 1366w, https:\/\/cdn.ipoznan.net\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2025\/08\/czochralski-1-300x169.jpg 300w, https:\/\/cdn.ipoznan.net\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2025\/08\/czochralski-1-768x432.jpg 768w, https:\/\/cdn.ipoznan.net\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2025\/08\/czochralski-1-696x391.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1366px) 100vw, 1366px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Osi\u0105gni\u0119cia naukowe tego cz\u0142owieka s\u0105 na tyle wyj\u0105tkowe, \u017ce nie spos\u00f3b opisa\u0107 ich w dw\u00f3ch s\u0142owach. Jan Czochralski zyska\u0142 ogromn\u0105 popularno\u015b\u0107, kiedy w 1916 roku odkry\u0142 metod\u0119 pomiaru szybko\u015bci krystalizacji. On sam twierdzi\u0142, \u017ce sta\u0142o si\u0119 to przez przypadek. Niekt\u00f3rzy naukowcy zarzucali mu, \u017ce jego odkrycie jest b\u0142\u0119dem tw\u00f3rczym.<\/p>\n\n\n\n<p>Podczas sporz\u0105dzania notatek naukowych Jan omy\u0142kowo zanurzy\u0142 obsadk\u0119 pi\u00f3ra w tyglu z roztopionym stopem zamiast w ka\u0142amarzu z atramentem. Chc\u0105c wyrzuci\u0107 zepsute pi\u00f3ro, zacz\u0105\u0142 mu si\u0119 przygl\u0105da\u0107. Wtedy doszed\u0142 do wniosku, \u017ce zwisaj\u0105ca z obsadki i zastyg\u0142a nitka metalu pozwala na pomiar szybko\u015bci krystalizacji materia\u0142u.<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u015b\u0107 szybko ustalono, \u017ce metoda Czochralskiego idealnie nadaje si\u0119 do otrzymywania monokryszta\u0142\u00f3w metali. Od 1948 roku zacz\u0119to j\u0105 stosowa\u0107 do produkcji monokryszta\u0142\u00f3w krzemu, niezb\u0119dnych do wytwarzania uk\u0142ad\u00f3w scalonych. Mog\u0105 one osi\u0105ga\u0107 znaczne rozmiary \u2013 nawet do dw\u00f3ch metr\u00f3w d\u0142ugo\u015bci i prawie p\u00f3\u0142 metra \u015brednicy, wa\u017c\u0105c przy tym 800 kilogram\u00f3w. Przypadkowo czy te\u017c nie, ale dzi\u0119ki swojemu odkryciu Jan sta\u0142 si\u0119 ojcem wsp\u00f3\u0142czesnej elektroniki.<\/p>\n\n\n\n<p>Opracowanie metody pomiaru szybko\u015bci krystalizacji przynios\u0142o Czochralskiemu s\u0142aw\u0119, ale fortun\u0119 zdoby\u0142 nie tylko dzi\u0119ki swojemu wielkiemu odkryciu. W 1924 roku opatentowa\u0142 stop o\u0142owiu z niewielk\u0105 domieszk\u0105 innych metali. Wynalazek ten nazwa\u0142 \u201emetalem B\u201d. Odkrycie mia\u0142o zrewolucjonizowa\u0107 transport kolejowy.<\/p>\n\n\n\n<p>Celem naukowca by\u0142o opracowanie stopu do produkcji \u0142o\u017cysk \u015blizgowych. W tym celu musia\u0142 przez kilka lat z rz\u0119du ci\u0119\u017cko pracowa\u0107. Stop ten mia\u0142 by\u0107 na tyle mi\u0119kki, aby skutecznie smarowa\u0107 o\u015b wagonu, a jednocze\u015bnie na tyle twardy, by nie zu\u017cywa\u0107 si\u0119 zbyt szybko. Ostatecznie Janowi uda\u0142o si\u0119 po\u0142\u0105czy\u0107 te sprzeczne w\u0142a\u015bciwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Patent na metal B zosta\u0142 zakupiony przez niemieck\u0105 kolej. Odkrycie Polaka wykorzystywano w wielu innych pa\u0144stwach, w tym we Francji, USA, Czechos\u0142owacji i ZSRR. Nie ulega jednak w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce metal B by\u0142 najwa\u017cniejszy dla gospodarki niemieckiej. W ko\u0144cu po I wojnie \u015bwiatowej w kraju tym zakazano importu cyny. Metal B by\u0142 wykorzystywany w transporcie kolejowym a\u017c do lat 60. XX wieku, kiedy to \u0142o\u017cyska \u015blizgowe zast\u0105piono \u0142o\u017cyskami tocznymi.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Powrot_do_Polski\"><\/span>Powr\u00f3t do Polski<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>W 1928 roku Janowi zaproponowano obj\u0119cie katedry chemii na Politechnice Warszawskiej. Po rozmowach z prezydentem Ignacym Mo\u015bcickim przyj\u0105\u0142 t\u0119 propozycj\u0119. Jeszcze w tym samym roku otrzyma\u0142 honorowy doktorat Politechniki Warszawskiej, dzi\u0119ki czemu w 1930 roku zosta\u0142 profesorem, pomimo braku stopnia doktora.<\/p>\n\n\n\n<p>Stworzona specjalnie dla niego Katedra Metalurgii i Materia\u0142oznawstwa by\u0142a wyposa\u017cona w najnowocze\u015bniejszy sprz\u0119t. Nic dziwnego, w ko\u0144cu opr\u00f3cz realizacji obligatoryjnych zada\u0144, aktywnie wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a z Ministerstwem Spraw Wojskowych. Czochralski dosta\u0142 pe\u0142n\u0105 swobod\u0119 w kwestii zatrudniania personelu. To z pewno\u015bci\u0105 nie przysporzy\u0142o mu sympatii w\u015br\u00f3d profesor\u00f3w, kt\u00f3rzy i tak zazdro\u015bcili mu osi\u0105gni\u0119\u0107 oraz pieni\u0119dzy zgromadzonych dzi\u0119ki patentom.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Agent_wywiadu\"><\/span>Agent wywiadu<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"900\" height=\"506\" src=\"https:\/\/cdn.ipoznan.net\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2025\/08\/uid_92f31e7416e080dd740a6ef00fb889061635017157845_width_900_play_0_pos_0_gs_0_height_506.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-18199\" srcset=\"https:\/\/cdn.ipoznan.net\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2025\/08\/uid_92f31e7416e080dd740a6ef00fb889061635017157845_width_900_play_0_pos_0_gs_0_height_506.png 900w, https:\/\/cdn.ipoznan.net\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2025\/08\/uid_92f31e7416e080dd740a6ef00fb889061635017157845_width_900_play_0_pos_0_gs_0_height_506-300x169.png 300w, https:\/\/cdn.ipoznan.net\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2025\/08\/uid_92f31e7416e080dd740a6ef00fb889061635017157845_width_900_play_0_pos_0_gs_0_height_506-768x432.png 768w, https:\/\/cdn.ipoznan.net\/wp-content\/uploads\/sites\/47\/2025\/08\/uid_92f31e7416e080dd740a6ef00fb889061635017157845_width_900_play_0_pos_0_gs_0_height_506-696x391.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce przyczyny wyjazdu Czochralskiego z Niemiec nie s\u0105 do ko\u0144ca jasne. Stefan Bartkowski twierdzi\u0142, \u017ce naukowiec by\u0142 zwi\u0105zany z polskim wywiadem. \u015awiadczy o tym r\u00f3wnie\u017c fakt, \u017ce po powrocie do kraju Jan cieszy\u0142 si\u0119 niemal ca\u0142kowit\u0105 swobod\u0105 naukow\u0105 i nieograniczonym zaufaniem w\u0142adz wojskowych.<\/p>\n\n\n\n<p>Po wybuchu <a href=\"https:\/\/poznanyes.eu\/pl\/eternal\/ii-wojna-swiatowa-w-poznaniu-pierwsze-dni\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">II wojny \u015bwiatowej<\/a> naukowiec wykorzysta\u0142 swoj\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107. Okupanci pozwolili mu nawet na kierowanie Instytutem Bada\u0144 Materia\u0142\u00f3w przy Politechnice Warszawskiej. Jest jednak wysoce prawdopodobne, \u017ce dzia\u0142a\u0142 tam na szkod\u0119 wrog\u0105. Jak twierdzi Stefan Bartkowski, praca by\u0142a jedynie przykrywk\u0105 do wsp\u00f3\u0142pracy z wywiadem Armii Krajowej.<\/p>\n\n\n\n<p>Pod koniec wojny Jan Czochralski zosta\u0142 aresztowany przez w\u0142adze komunistyczne i oskar\u017cony o kolaboracj\u0119 z Niemcami. Chocia\u017c \u015bledztwo umorzono ju\u017c po kilku miesi\u0105cach, a naukowiec odzyska\u0142 wolno\u015b\u0107, jego \u017cycie uleg\u0142o diametralnej zmianie.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1945 roku senat Politechniki Warszawskiej nie pozwoli\u0142 mu na dalsz\u0105 prac\u0119 w tej uczelni. Wykluczony ze \u015brodowiska naukowego, wr\u00f3ci\u0142 do Kcyni, gdzie za\u0142o\u017cy\u0142 firm\u0119 BION, zajmuj\u0105c\u0105 si\u0119 produkcj\u0105 chemii gospodarczej. 22 kwietnia 1953 roku Jan Czochralski zmar\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p>W 2011 roku dowiedziono, \u017ce naukowiec wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z wywiadem Komendy G\u0142\u00f3wnej Armii Krajowej. W tym samym roku Politechnika Warszawska zrehabilitowa\u0142a Jana Czochralskiego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jan Czochralski to wybitny polski naukowiec, chemik, krystalograf i metalurg, kt\u00f3rego nazwisko jest cz\u0119sto cytowane w \u015bwiecie nauki. Co takiego wynalaz\u0142 Czochralski i jakie odkrycie przynios\u0142o mu \u015bwiatow\u0105 s\u0142aw\u0119? Portal ipoznan.net przybli\u017ca jego niezwyk\u0142\u0105 histori\u0119. Dzieci\u0144stwo i m\u0142odo\u015b\u0107 Jan przyszed\u0142 na \u015bwiat 23 pa\u017adziernika 1885 roku w Kcyni, kt\u00f3ra w\u00f3wczas znajdowa\u0142a si\u0119 na terenie Prus. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":256,"featured_media":18202,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4823],"tags":[7624,7673,7675,7674,7676,7685,7677,7678,7680,7630],"moimportance":[35],"motype":[4828],"moformat":[83],"class_list":{"0":"post-18192","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-innovator","8":"tag-biografia","9":"tag-chemik","10":"tag-jan-chochralski","11":"tag-krystalograf-2","12":"tag-metalurg-2","13":"tag-metoda-pomiaru-szybkosci-krystalizacji","14":"tag-naukowiec","15":"tag-powrot-do-polski","16":"tag-wynalazki","17":"tag-znana-osoba","18":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","19":"motype-eternal","20":"moformat-longread-short"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18192","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/256"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18192"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18192\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18205,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18192\/revisions\/18205"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18202"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18192"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18192"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18192"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=18192"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=18192"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=18192"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}