{"id":18506,"date":"2025-08-09T20:59:41","date_gmt":"2025-08-09T18:59:41","guid":{"rendered":"https:\/\/ipoznan.net\/?p=18506"},"modified":"2025-08-11T08:47:20","modified_gmt":"2025-08-11T06:47:20","slug":"odkrycia-poznanskiego-lekarza-nowatora-jozefa-strusia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/eternal-18506-odkrycia-poznanskiego-lekarza-nowatora-jozefa-strusia","title":{"rendered":"Odkrycia pozna\u0144skiego lekarza-nowatora J\u00f3zefa Strusia"},"content":{"rendered":"\n

J\u00f3zef Stru\u015b by\u0142 cz\u0142owiekiem szanowanym nie tylko w Polsce, ale i w ca\u0142ej Europie. Uratowa\u0142 tysi\u0105ce \u017cy\u0107 i przeprowadzi\u0142 niezliczone, unikalne badania dotycz\u0105ce t\u0119tna, serca i uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia, kt\u00f3re zrewolucjonizowa\u0142y wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 medycyn\u0119. W wolnym czasie J\u00f3zef oddawa\u0142 si\u0119 dzia\u0142alno\u015bci naukowej. Ostatecznie, jak pisze ipoznan.net<\/a>, osi\u0105gn\u0105\u0142 s\u0142aw\u0119 i szacunek.<\/p>\n\n\n\n

M\u0142odo\u015b\u0107 i nauka<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

J\u00f3zef urodzi\u0142 si\u0119 w 1510 roku w Poznaniu<\/a> w rodzinie rzemie\u015blnika Miko\u0142aja i El\u017cbiety, c\u00f3rki miejscowego burmistrza. Edukacj\u0119 rozpocz\u0105\u0142 w szkole miejskiej przy pozna\u0144skiej kolegiacie Marii Magdaleny, a kontynuowa\u0142 j\u0105 w Collegium Lubranscianum, ufundowanym w 1518 roku przez biskupa pozna\u0144skiego Jana Lubra\u0144skiego. J\u00f3zef dorasta\u0142 i uczy\u0142 si\u0119 w mie\u015bcie, kt\u00f3re w pewnym stopniu wyprzedza\u0142o inne polskie miasta w przyjmowaniu renesansowych tradycji. To w\u0142a\u015bnie w Poznaniu nauczy\u0142 si\u0119 greki i \u0142aciny, co p\u00f3\u017aniej otworzy\u0142o mu drog\u0119 do mi\u0119dzynarodowej kariery akademickiej.<\/p>\n\n\n\n

W 1525 roku Stru\u015b wyjecha\u0142 do Krakowa, gdzie wst\u0105pi\u0142 na Akademi\u0119 Krakowsk\u0105 i podj\u0105\u0142 studia medyczne. Warto zaznaczy\u0107, \u017ce wydzia\u0142 lekarski na uniwersytecie zosta\u0142 otwarty niemal w tym samym czasie, gdy on tam przyby\u0142. Po 4 latach studi\u00f3w uzyska\u0142 stopie\u0144 baka\u0142arza. W tym okresie J\u00f3zef prowadzi\u0142 o\u017cywione dyskusje i aktywnie korespondowa\u0142 z wybitnymi uczonymi. W Poznaniu, do kt\u00f3rego na kr\u00f3tko powr\u00f3ci\u0142, pozna\u0142 Krzysztofa Hegendorfera, niemieckiego reformatora. J\u00f3zef nawi\u0105za\u0142 r\u00f3wnie\u017c bliskie kontakty z wp\u0142ywow\u0105 rodzin\u0105 G\u00f3rk\u00f3w oraz z sekretarzem koronnym Janem Choje\u0144skim. Ten ostatni, wiedz\u0105c o talencie i ciekawo\u015bci pozna\u0144skiego rodowodu, udzieli\u0142 mu znacznego wsparcia finansowego na wyjazd do Padwy w drugiej po\u0142owie 1532 roku. Na tamtejszym uniwersytecie J\u00f3zef osi\u0105gn\u0105\u0142 wy\u017cyny medycyny. Uniwersytet w Padwie, za\u0142o\u017cony w 1222 roku, uchodzi\u0142 za najlepsz\u0105 szko\u0142\u0119 medyczn\u0105 w Europie. Instytucja ta oferowa\u0142a studentom pe\u0142n\u0105 swobod\u0119 i mo\u017cliwo\u015bci do prowadzenia bada\u0144 empirycznych.<\/p>\n\n\n\n

Podczas studi\u00f3w Stru\u015b przet\u0142umaczy\u0142 z greki traktat Galena, co dowodzi\u0142o, \u017ce nauka j\u0119zyka w Poznaniu nie posz\u0142a na marne. Jego pracowito\u015b\u0107, ciekawo\u015b\u0107 i zdolno\u015bci sk\u0142oni\u0142y w\u0142adze uniwersytetu do przyznania mu tytu\u0142u prorektora. Po pomy\u015blnym zdaniu egzamin\u00f3w, pod koniec 1535 roku, w wieku 25 lat, J\u00f3zef otrzyma\u0142 tytu\u0142 doktora i docenta medycyny teoretycznej.<\/p>\n\n\n\n

Wybitny lekarz-innowator i wyk\u0142adowca<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W 1535 roku nast\u0105pi\u0142 prze\u0142om w karierze Strusia. Uzyskany tytu\u0142 pozwoli\u0142 mu na prowadzenie wyk\u0142ad\u00f3w na uniwersytecie. Ponadto, m\u00f3g\u0142 ju\u017c rozpocz\u0105\u0107 praktyk\u0119 lekarsk\u0105. Obejmowa\u0142a ona badania nad cz\u0119sto\u015bci\u0105 akcji serca u ludzi i uk\u0142adem kr\u0105\u017cenia. W tym czasie J\u00f3zef rozpocz\u0105\u0142 r\u00f3wnie\u017c prac\u0119 nad wa\u017cnym dzie\u0142em \u201eSphygmicae artis iam mille ducentos annos perditae et desideratae libri V\u201d, po\u015bwi\u0119conym cz\u0119sto\u015bci akcji serca.<\/p>\n\n\n\n

W 1537 roku Stru\u015b powr\u00f3ci\u0142 do Polski dzi\u0119ki Janowi Choje\u0144skiemu, kt\u00f3ry zaproponowa\u0142 mu posad\u0119 wyk\u0142adowcy na Akademii Krakowskiej. Nie zagrza\u0142 tam jednak miejsca na d\u0142ugo i wyjecha\u0142 do Poznania, gdzie leczy\u0142 Andrzeja G\u00f3rk\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce J\u00f3zef mia\u0142 szcz\u0119\u015bcie, poniewa\u017c na jego drodze ci\u0105gle pojawiali si\u0119 dobrzy ludzie. Wspomniany wcze\u015bniej G\u00f3rka poleci\u0142 us\u0142ugi Strusia kr\u00f3lowi Zygmuntowi I Staremu. Wkr\u00f3tce w\u0142adca poprosi\u0142 J\u00f3zefa o pomoc dla swojej chorej c\u00f3rki Izabelli Jagiellonki. Ku zaskoczeniu wszystkich, kobieta wyzdrowia\u0142a, a Stru\u015b zyska\u0142 szerok\u0105 popularno\u015b\u0107 i szacunek.<\/p>\n\n\n\n

Po wielu latach podr\u00f3\u017cy, w 1541 roku J\u00f3zef wr\u00f3ci\u0142 do Poznania. W tym czasie by\u0142 ju\u017c bogatym cz\u0142owiekiem. Wszystkie swoje dochody lekarz zainwestowa\u0142 w kilka nieruchomo\u015bci. Pieni\u0105dze i s\u0142awa nie zepsu\u0142y lekarza, poniewa\u017c pozosta\u0142 on wra\u017cliwy i ludzki. W 1542 roku w Poznaniu wybuch\u0142a epidemia d\u017cumy, kt\u00f3ra poch\u0142on\u0119\u0142a 4500 istnie\u0144. W tym trudnym czasie J\u00f3zef nie ukrywa\u0142 si\u0119 w swoich komnatach, lecz pomaga\u0142 wszystkim potrzebuj\u0105cym. Ryzykowa\u0142 w\u0142asnym \u017cyciem, podaj\u0105c lekarstwa chorym.<\/p>\n\n\n\n

W latach 40. XVI wieku nast\u0105pi\u0142y wielkie zmiany w \u017cyciu osobistym lekarza. W 1542 roku o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Polyxeni\u0105 Ugnerown\u0105. Para prze\u017cy\u0142a w szcz\u0119\u015bliwym ma\u0142\u017ce\u0144stwie 9 lat. W 1551 roku \u017cona zmar\u0142a. Trzy lata p\u00f3\u017aniej, otrz\u0105sn\u0105wszy si\u0119 po stracie, J\u00f3zef o\u017ceni\u0142 si\u0119 ponownie z Katarzyn\u0105 Sztroch, pochodz\u0105c\u0105 z zamo\u017cnej rodziny mieszcza\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n

Prze\u0142omowe badania, kt\u00f3re zrewolucjonizowa\u0142y medycyn\u0119 i nie tylko<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Czasami trudno\u015bci zmuszaj\u0105 nas do szukania wyj\u015bcia, tak by\u0142o i z J\u00f3zefem. Po \u015bmierci pierwszej \u017cony rzuci\u0142 si\u0119 w wir pracy. W 1555 roku \u015bwiat\u0142o dzienne ujrza\u0142 ostateczny rezultat jego blisko 12-letniej pracy. Wspomniana wcze\u015bniej ksi\u0105\u017cka \u201eSphygmicae artis iam mille ducentos annos perditae et desideratae libri V\u201d zosta\u0142a przedstawiona szerokiej publiczno\u015bci. W niej zaprezentowa\u0142 on 5 g\u0142\u00f3wnych typ\u00f3w rytmu serca cz\u0142owieka. Zgodnie z jego badaniami wiadomo:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  • gniew \u2014 powoduje przyspieszone bicie serca.<\/li>\n\n\n\n
  • rado\u015b\u0107 \u2014 sprawia, \u017ce bije ono wolniej.<\/li>\n\n\n\n
  • strach \u2014 prowokuje przyspieszone, chaotyczne i nerwowe bicie serca.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

    Pierwszego dnia po wydaniu sprzedano oko\u0142o 800 egzemplarzy, co by\u0142o niema\u0142ym osi\u0105gni\u0119ciem jak na XVI wiek. Ten podr\u0119cznik sta\u0142 si\u0119 niezwykle przydatny w praktyce lekarskiej.<\/p>\n\n\n\n

    Badanie t\u0119tna nie by\u0142o jedynym osi\u0105gni\u0119ciem J\u00f3zefa. Co zaskakuj\u0105ce, przypisuje mu si\u0119 wykorzystanie swojego do\u015bwiadczenia w pracy detektywistycznej. Pewnego razu przes\u0142uchiwa\u0142 kobiet\u0119, podejrzan\u0105 o cudzo\u0142\u00f3stwo. Lekarz za ka\u017cdym razem, gdy wypowiada\u0142 imi\u0119 kochanka, sprawdza\u0142 jej puls. Zauwa\u017cy\u0142, \u017ce kiedy tylko kobieta s\u0142ysza\u0142a jego imi\u0119, cz\u0119sto\u015b\u0107 pulsu ulega\u0142a zmianie. W ten spos\u00f3b Polak, na d\u0142ugo zanim ameryka\u0144ski psycholog William Marston wynalaz\u0142 poligraf, u\u017cywa\u0142 metod znanych z tego urz\u0105dzenia. Pozna\u0144ski rodow\u00f3d bada\u0142 r\u00f3wnie\u017c swoich pacjent\u00f3w z syfilisem i potrafi\u0142 odr\u00f3\u017cni\u0107 zapalenie p\u0142uc od zapalenia op\u0142ucnej. Bez w\u0105tpienia wyprzedzi\u0142 swoj\u0105 epok\u0119.<\/p>\n\n\n\n

    Szacunek, jakim darzono lekarza w rodzinnym Poznaniu, doprowadzi\u0142 do mianowania go burmistrzem w 1557 roku. Sprawowa\u0142 t\u0119 funkcj\u0119 przez 2 kadencje. Po rezygnacji Stru\u015b wst\u0105pi\u0142 na dw\u00f3r Zygmunta II Augusta, zostaj\u0105c jego osobistym lekarzem.<\/p>\n\n\n\n

    Nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce J\u00f3zef by\u0142 najs\u0142ynniejszym lekarzem w XVI-wiecznej Europie. Uniwersytet w Padwie by\u0142 dumny ze swojego absolwenta. Jego prace inspirowa\u0142y wielu. W 1568 roku w Poznaniu ponownie wybuch\u0142a epidemia d\u017cumy i J\u00f3zef po raz kolejny pomaga\u0142 mieszka\u0144com. Tym razem jednak zarazi\u0142 si\u0119 i zmar\u0142. Pochowano go w grobowcu w pozna\u0144skiej kolegiacie \u015awi\u0119tej Marii Magdaleny, kt\u00f3ry przetrwa\u0142 do pocz\u0105tku XIX wieku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    J\u00f3zef Stru\u015b by\u0142 cz\u0142owiekiem szanowanym nie tylko w Polsce, ale i w ca\u0142ej Europie. Uratowa\u0142 tysi\u0105ce \u017cy\u0107 i przeprowadzi\u0142 niezliczone, unikalne badania dotycz\u0105ce t\u0119tna, serca i uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia, kt\u00f3re zrewolucjonizowa\u0142y wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 medycyn\u0119. W wolnym czasie J\u00f3zef oddawa\u0142 si\u0119 dzia\u0142alno\u015bci naukowej. Ostatecznie, jak pisze ipoznan.net, osi\u0105gn\u0105\u0142 s\u0142aw\u0119 i szacunek. M\u0142odo\u015b\u0107 i nauka J\u00f3zef urodzi\u0142 si\u0119 w […]<\/p>\n","protected":false},"author":256,"featured_media":18519,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4823],"tags":[7863,7624,7862,7868,7860,7859,7865,7864,7866,7412,7867,7856,7855,7858,7857,7861],"moimportance":[35],"motype":[4828],"moformat":[6764],"class_list":["post-18506","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-innovator","tag-bicie-serca","tag-biografia","tag-jozef-strus","tag-ksiazka","tag-lekarz-nowator","tag-mlodosc","tag-nowatorskie-metody","tag-odnoszacy-sukcesy-lekarz-nowator-i-wykladowca","tag-polska","tag-poznan","tag-praca-medyczna","tag-puls-2","tag-studia","tag-urodzony-w-poznaniu","tag-wyniki-badan","tag-znana-osobistosc","moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","motype-eternal","moformat-copywriting-longread"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18506","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/256"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18506"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18506\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18522,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18506\/revisions\/18522"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18519"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18506"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18506"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18506"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=18506"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=18506"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/ipoznan.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=18506"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}