Poznań to miasto, które jest dumną stolicą regionu i województwa. Jego historyczne znaczenie podkreśla fakt, że jest ono kluczowym punktem na Szlaku Piastowskim, drodze splecionej z bogatą historią Polski. W samym centrum miasta, na wzgórzu, znajduje się książęcy, a później królewski zamek, który jest świadkiem wielowiekowej historii Polski, informuje strona ipoznan.net.
Fundament w legendzie: Książę Przemysł II i Ludgarda
Powstanie zamku w XIII wieku zbiega się z panowaniem księcia Przemysła II. Z jego powstaniem wiążą się legendy, w tym tragiczna historia Ludgardy, żony Przemysła. Pierwotna zabudowa, skupiona w południowo-zachodniej części góry, składała się z potężnej wieży połączonej z murami obwodowymi. Górne piętra wieży służyły prawdopodobnie jako pomieszczenia mieszkalne, dostępne przez wejście naziemne, odzwierciedlające ówczesną mądrość architektoniczną.
Królewski przepych i ceremonie
W czasach rozkwitu Poznania Zamek Królewski był świadkiem epoki wielkości. Niezatarty ślad pozostawił po sobie Kazimierz Wielki, kończąc budowę wieży mieszkalnej i głównego budynku zamkowego. W tym ostatnim odbywały się uroczystości królewskie, w tym ważne spotkanie Kazimierza Wielkiego z królem Janem Luksemburskim w 1337 roku oraz koronacja Adelajdy Heskiej w 1341 roku. Zamek odbijał kroki Władysława Jagiellończyka, królowej Jadwigi, Kazimierza Jagiellończyka i Jana Olbrachta, co podkreślało jego status jako upragnionej rezydencji władzy.
Od ruin do architektonicznej elegancji
XVI wiek przyniósł zamkowi królewskiemu zarówno triumf, jak i nieszczęście. Pomimo wzmianek o jego prawie zniszczonym stanie, starosta generalny Łukasz Górka zainicjował odbudowę, zanim w 1536 roku doszło do tragedii w postaci niszczycielskiego pożaru. Niezrażony Andrzej Horka rozpoczął imponującą odbudowę w latach 1536-1551. W rezultacie powstało ceglane arcydzieło – trzykondygnacyjny budynek zwieńczony poprzecznymi dachami i schodkowymi szczytami, emanujący renesansową elegancją. Fasada zamku została ozdobiona łukowatymi gankami komunikacyjnymi, które dodawały architektonicznego splendoru.
Potop szwedzki i odrodzenie
Potop szwedzki wyznaczył burzliwy rozdział w historii zamku, który został poddany bombardowaniom artyleryjskim. Pomimo dalszych remontów i przyjmowania zacnych gości, takich jak córka Jana III Sobieskiego w 1694 roku, Wielka Wojna Północna zadała śmiertelny cios. Wojska rosyjskie i saskie pozostawiły zamek w ruinie, a jego nieszczęsny los został przypieczętowany końcem wojny. Jednak echo jego dawnej świetności pozostało w więzieniu szlacheckim, które działało aż do ostatecznego upadku wieży.
Odrodzenie z popiołów: XVIII wiek do współczesności
W XVIII wieku były podjęte próby odmłodzenia wieży: zrekonstruowane części zostały wykorzystane na archiwum i sąd miejski. W 1783 roku na północnych ruinach został wzniesiony nowy budynek archiwum, gdzie obecnie mieści się Muzeum Sztuki Użytkowej. Chociaż zamek przetrwał w różnych rolach, jego najgorszy rozdział w historii nastąpił podczas II wojny światowej, kiedy został zredukowany do zwęglonych szczątków. W kolejnych dekadach, w latach 1959-1964, przeprowadzono drobiazgową renowację skrzydła Raczyńskich i kuchni królewskiej, co dało nadzieję na odrodzenie zamku.
Odrodzenie XXI wieku: wielka renowacja zamku
U progu XXI wieku odrodziło się marzenie o gruntownej restauracji zamku. W 2002 roku społeczny komitet odbudowy Zamku Królewskiego w Poznaniu ogłosił konkurs na projekt architektoniczny. Zwycięska koncepcja, zrealizowana w 2016 roku, była hołdem dla renesansowej wizji Andrzeja Górki. Odbudowany zamek, który jest wysokim budynkiem z krzyżowymi dachami i arkadową loggią, jest obecnie świadectwem dążenia Poznania do zachowania dziedzictwa historycznego.
Podsumowując, można dodać, że Zamek Królewski w Poznaniu to nie tylko budynek z cegły i zaprawy, ale żywe świadectwo ducha dawnej Polski.