Poznańska Bazylika Archikatedralna, położona na historycznej wyspie Ostrów Tumski, jest świadectwem bogatej historii chrześcijańskiej Polski. Jej początki sięgają drugiej połowy X wieku, kiedy to w 968 roku została zbudowana pierwsza katedra poświęcona św. Piotrowi. Ten wczesny kościół, zbudowany z martwego drewna łąkowego i granitu, położył podwaliny pod to, co później stało się centrum duchowości, informuje strona ipoznan.net.
Pomimo zniszczenia romańskiego kościoła w latach 1034-1038, prężny duch doprowadził do budowy nowej katedry z granitowej kostki brukowej, łączącej detale architektoniczne z piaskowca i granitu. Pozostałości tej romańskiej katedry, pochodzące z drugiej połowy XI wieku, świadczą o wyrafinowaniu kulturowym jej mecenasów i budowniczych.
Gotycki splendor i tragedia (XIV-XX wiek)
Kolejne stulecia były świadkami ewolucji katedry, przejścia od architektury romańskiej do gotyckiej. Zbudowana w XIV i XV wieku świątynia w stylu gotyckim wyróżniała się rozmachem z nowym ołtarzem, galerią tryforiów i kaplicami. Niestety, niszczycielski pożar w 1622 roku pozostawił katedrę z gołymi ścianami i zwęglonymi sklepieniami.
Próby były kontynuowane wraz z kolejnymi pożarami, a najbardziej niszczycielski miał miejsce 15 lutego 1945 roku podczas walk II wojny światowej. Pożar ten zniszczył 65% katedry, odsłaniając gotyckie elementy podczas odbudowy. Decyzja o rekonstrukcji świątyni zachowała jej istotę, odtwarzając cechy przypominające XV-wieczne gotyckie arcydzieło.
Stabilność i renesans (XVIII-XVII wiek)
Po pożarze w 1772 roku katedra przeszła neoklasycystyczną przebudowę zaprojektowaną przez architekta Ephraima Schragera, a następnie uzupełnioną przez Solariego pod koniec XVIII wieku. Fasada ta przetrwała do niszczycielskich wydarzeń II wojny światowej. Jednak katedra ponownie podniosła się z popiołów, łącząc zrekonstruowane elementy gotyckie z późnobarokowymi zakończeniami, co świadczy o wytrzymałości, założonej w jej kamieniu.
Mierząca 72 metry długości i 36 metrów szerokości nowoczesna katedra nosi ślady złożonej historii. Gotyckie ceglane ściany, gwiaździste sklepienie i ażurowe triforium w ołtarzu przywołują poczucie ponadczasowości. Południowa wieża stanowi żywe połączenie z romańską przeszłością, ukazując wieloaspektową historię tego świętego miejsca.
Skarby wewnątrz: ołtarze, grobowce i muzyka
Pośród architektonicznego przepychu poznańskiej katedry kryją się skarby, które dodają uroku jej historii. Poliptyk ołtarzowy, arcydzieło z przełomu XIV i XV wieku, jest dowodem śląskiego kunsztu. Barokowa ambona, chrzcielnica i gotyckie ławki uzupełniają wnętrze katedry.
Pod sklepieniem organowym tablice z brązu opowiadają historię przeszłości. Podziemne krypty, w których znajdują się relikty romańskich katedr, mogą być również miejscem spoczynku pierwszych władców Polski, Mieszka I i króla Bolesława Chrobrego.
Chór Katedralny, założony w XV wieku, jeszcze bardziej wzbogaca dziedzictwo Katedry. Od swoich skromnych polifonicznych początków do znakomitego zespołu, jakim jest dzisiaj, chór służy nie tylko jako siła liturgiczna, ale także jako ambasador kultury, koncertując w kraju i za granicą.
Tysiąclecie łaski: dziedzictwo poznańskiej katedry
Katedra Poznańska, nazwana przez papieża Jana XXIII „klejnotem Poznania”, jest najstarszą katedrą w Polsce, żywym świadkiem tysiącletniej historii kultury chrześcijańskiej. W jej murach rozbrzmiewają słowa papieża Jana Pawła II, który uznał jej fundamentalną rolę w historii chrześcijaństwa i polskiej państwowości. Odwiedzający, przekraczając jej uświęcone sale, wyruszają w podróż w czasie, odkrywając katedrę, która przetrwała próbę ogniem i wojną, za każdym razem wyłaniając się z nowym majestatem.